Bela Palanka


Manastir Sv. Dimitrija Mirotočca


Nalazi se u podnožju jugoistočnog dela Suve planine na 5 km jugoistočno od Bele Palanke. Po predanju zadužbina je Mrnjavčevića s kraja XIV veka, međutim njegovo osnivanje se vezuje za IV vek i početke hrišćanstva na ovim prostorima.


Manastir Sv. Dimitrija Mirotočca


U manastiru je zabeležen veći broj antičkih spomenika među kojima se posebno ističu dva kapitela. Na jednom od njih može se videti ranohrišćanski krst u prstenu sa stilizovanim slovom „omega“ po svim vertikalnim ivicama.


Manastir je obnovljen nekoliko vekova nakon dolaska Slovena, dok je episkopija obrazovana u 880. god. Manastir je bio centar obnovljenog crkvenog života srednjeg Ponišavlja, o čemu svedoči povelja cara Vasilija II iz 1019. godine. u Nišu je episkopsko središte u manastiru Sv. Prokopija, a u Pirotskom u Sukovskom manastiru Uspenja Presvete Bogorodice.


Manastir Sv. Dimitrija Mirotočca


U arhitektonskom pogledu predstavlja trobrodnu baziliku sa ranohrišćanskim temeljem. Iz izveštaja putopisaca saznajemo da je u manastiru 1578. bilo pet kaluđera. Više puta je spaljivan i pljačkan, najpre od strane Turaka, a zatim i Bugara u Prvom svetskom ratu.


Nakon oslobođenja u manastir dolaze ruski monasi i monahinje koji su ikonopisali i freskopisali novi hram i oko 1933. podigli hram posvećen Serafimu Sarovskom. Nakon odlaska ruskog monaštva, pred Drugi svetski rat, u manastiru ostaju srpske monahinje koje formiraju sestrinstvo.


U neposrednoj blizini izgrađen je omladinski rekreacioni centar i odmaralište Crvenog krsta. 1997. izgrađena je nova zvonara sa tri zvona koju je osvetio tada vladika niški, a danas patrijarh Irinej.